Türkler ve Macarlar arasındaki ilişkiler, 18’inci yüzyıl ve sonrasında Osmanlı İmparatorluğu’nun Macar bağımsızlık mücadelesi kahramanlarına sağladığı himayenin etkisiyle daha da gelişmiştir.
Neticede, Avusturya ile Macaristan’ın 1867’de ikili monarşik yapıda birleşmesinin ardından Osmanlı İmparatorluğu, Peşte’de muvazzaf bir Başşehbenderlik tesis etmiştir. 19’uncu yüzyılda Macaristan’da görev yapan Türk diplomatları arasında, Peşte’deki ilk muvazzaf Başşehbender Ali Nizami Bey, buradaki görevinden ayrılırken kişisel malvarlığının önemli bir kısmını Türk öğrencilerin eğitiminde kullanılmak üzere Macar Bilimler Akademisi’ne bağışlayan Feridun Bey, farklı dönemlerde toplam 13 yıl görev yapan İsmail Lütfi (Simavi), Türk-Macar dostluğunun simgelerinden biri haline gelen Gül Baba Türbesi’nin tarihi eser statüsü kazanmasını ve kapsamlı bir şekilde onarılmasını sağlayan son Osmanlı Başşehbenderi Ahmet Hikmet (Müftüoğlu) ve aynı dönemlerde maiyetinde görev yapan ünlü Türk şairi Enis Behiç’i (Koryürek) saymak mümkündür.
Birinci Dünya Savaşı’nda aynı saflarda omuz omuza mücadele verdikten sonra yeni devletlerle tarih sahnesine çıkan Türkiye ve Macaristan, 18 Aralık 1923 tarihinde imzaladıkları Dostluk Anlaşması’yla diplomatik ilişki tesis etmiş ve 1924 yılında karşılıklı olarak Elçi görevlendirmiştir.
Budapeşte’deki ilk Türk Elçisi Hüsrev Gerede, 9 Mayıs 1924’te güven mektubunu sunarak göreve başlamıştır. Elçilik, İkinci Dünya Savaşı nedeniyle çalışmalarına ara vermek zorunda kaldığı 1 Nisan 1945’e kadar kesintisiz olarak faaliyet göstermiştir. Savaşın ardından Türkiye Cumhuriyeti, 1946 yılında Elçiliği yeniden açmak için bir heyet göndermiş ve nihayetinde Maslahatgüzar Zeki Hakkı Karabuda 14 Kasım 1946’da, Elçi Agah Aksel ise 8 Ocak 1947’de Budapeşte’de göreve başlamıştır.
Soğuk Savaş döneminin kısıtlamalarına rağmen ticari, beşeri ve kültürel ilişkilerini muhafaza edebilen Türkiye ve Macaristan, 28 Eylül 1967 tarihinde diplomatik temsil düzeyini karşılıklı olarak Büyükelçilik düzeyine yükseltmişlerdir.
Türkiye Cumhuriyeti Budapeşte Büyükelçiliği’nin 1924’ten günümüze kadar istifade ettiği binalar ile resmi kançılarya ve konut adresleri şu şekildedir:
- Grand Hotel Hungaria (1924-1929): Elçi Hüsrev Gerede riyasetinde kurulan Türk temsilciliği uzun süreli ilk adresine taşınıncaya kadar Tuna nehri boyundaki dönemin görkemli otellerinden birinde faaliyet göstermiştir.
- Andrássy út 101 (1930-1941): Elçilik geçici bir süre “Vérmező ut 6” numarada bulunduktan sonra, bugünkü kançılaryaya çok yakın konumdaki bu binada faaliyet göstermiştir.
- Zivatar utca 1-3 (1941-1945): Elçiliğin savaş nedeniyle faaliyetlerine ara vermek zorunda kaldığı tarihe kadar kullandığı bu bina, Almanların şehri işgal etmesinin ardından Türkiye diplomatik temsilciliğinin himayesine sığınan Macaristan Başbakanı Miklós Kállay ve eşine de evsahipliği yapmıştır (19 Mart 1944-19 Kasım 1944). Başbakan Kállay’ın eşi ise, Türk sefaretinin himayesinde burada konaklarken 7 Şubat 1945’te bahçeye düşen bir şarapnele hedef olarak vefat eder ve Büyükelçilik çalışanlarınca buraya defnedilir. Bahsekonu adreste inşa edilen yeni “Avrupa Konseyi Gençlik Merkezi” binasının girişindeki bir plaket, Türk-Macar tarihi bakımından ayrı bir mahiyet taşıyan bu zorunlu evsahipliğinden bahsetmektedir.
- Bristol Otel (1946-1948): Savaş sonrası dönemin kendine has zorlukları içerisinde Elçilik, otelin dört odasında beş personelle yeniden faaliyete geçmiştir (ikametgah olarak bir dönem “Budakeszi ut 55” adresi kullanılmıştır).
- Benczúr utca 15 (1948-1960): Konut sıkıntısının had safhada olduğu bu dönemde hem kançılarya hem de rezidans olarak metruk haldeki bu apartman dairesinden istifade edilir.
- Mártírok útja 43-45 (1960-1968): Elçilik kançılaryası, günümüzde “Margit körút 43-45” olarak bilinen binanın altıncı katındaki iki daireye taşınır.
- Lisznyai utcá 23 (1960’dan beri İkametgah olarak kullanılmaktadır): Büyükelçilik ikametgahı olarak hizmet veren bu bina 1960-1992 döneminde Macaristan Dışişleri Bakanlığı Diplomatik Hizmetler Bürosu’ndan (DTEI ve ardılı CD Hungary) yıllık olarak kiralandıktan sonra nihayet 15 Nisan 1992 yılında satın alınmıştır. Uzun uğraşlar sonunda temin edilen izin çerçevesinde, Temmuz 1997-Haziran 1998 tarihleri arasında kapsamlı bir tadilattan geçmiştir.
Bahsekonu binanın tadilat izni ve onarımı tamamlanıncaya kadar 1992-1998 döneminde “Istenhegyi út 59-61” adresindeki kiralık bina geçici ikametgah olarak kullanılmıştır.
- Úri Utca 45 (1968-1999): İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki döneme damgasına vuran kançılarya arayışı, 1 Mayıs 1968’te kale bölgesindeki binaya taşınılmasıyla bir süreliğine sona erer. Büyükelçilik konsolosluk şubesinin iş hacmindeki artış çerçevesinde, 1984 yılında 47 numaralı binanın giriş katı da kiralanır.
- Andrássy út 123 (1999’dan beri Kançılarya olarak hizmet vermektedir): Büyükelçiliğin devlet malı bir binada yerleşmesi hedefi doğrultusunda 27 Ağustos 1997’de satın alınmış ve tadilatının tamamlanmasının ardından Temmuz 1999’da hizmete alınmıştır. 1872 yılında yazlık bir villa olarak inşa edilen binanın 1892 ve 1965 yıllarında genişletildiği ve bugün konsolosluk şubesi olarak hizmet veren müştemilatın ise 1904 yılında eklendiği anlaşılmaktadır.
Bugün Türkiye Cumhuriyeti Budapeşte Büyükelçiliği, bünyesindeki Askeri Ataşelik, Eğitim, İletişim, Sosyal İşler ve İçişleri Müşavirlikleri’yle halen bu binadadır. Büyükelçilik Kültür Şubesi olarak diplomatik statüsü bulunan Yunus Emre Budapeşte Kültür Merkezi, “Andrássy út 62” adresindeki devlet malı binada hizmet vermekte ve Kültür ve Tanıtma Müşavirliği’ne de evsahipliği yapmaktadır. Ticaret Müşavirliği ise, aynı cadde üzerindeki ayrı bir ofiste (Andrássy út 5, II/5-17) yerleşiktir. Budapeşte’de ayrıca, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı’nın (TİKA) bir Program Koordinasyon Ofisi bulunmaktadır.
Diplomatik ilişkilerin kurulmasının 100.’üncü yıldönümü vesilesiyle ilan edilen “2024 Türk-Macar Kültür Yılı” kapsamında, Budapeşte Şehir Arşivi’yle işbirliği içerisinde hazırlanan “Diplomaside Bina, Mekan ve İnsan: Türk Hariciyesi’nin Macaristan’daki 100 Yıllık Tarihi” başlıklı sergiye ait kitapçıkta misyon tarihimize ışık tutan ilave bilgiler mevcuttur.
İlgili Dosyalar
Hüsrev R GeredeElçi
1.01.1924-1.01.1926
Numan R. MenemencioğluMaslahatgüzar
1.01.1926-1.01.1927
Nurettin Ferruh AlkentMaslahatgüzar
1.01.1927-1.01.1928
Vasıf ÇınarElçi
1.01.1928-1.01.1929
Behiç ErkinElçi
1.01.1929-1.01.1939
Ruşen Eşref ÜnaydınElçi
1.01.1939-1.01.1943
Şevked Fuat KeçeciElçi
1.01.1943-1.01.1945
Agah AkselElçi
1.01.1946-1.01.1949
Celal Hazım TepeyranElçi
1.01.1950-1.01.1954
Cemal YeşilBüyükelçi
1.01.1956-1.01.1960
Mehmet İrfan KarasarElçi
1.01.1960-16.06.1960
Burhan IşınElçi
17.06.1960-1.01.1963
Nedim ErinçElçi
1.01.1963-1.01.1967
Veysel VersanElçi
1.01.1967-1.01.1969
İsmail SoysalBüyükelçi
1.01.1969-1.01.1972
Mehmet Fuat KepenekBüyükelçi
1.01.1972-1.01.1976
Talat BenlerBüyükelçi
1.01.1976-1.01.1980
Oğuz GökmenBüyükelçi
1.01.1980-1.01.1981
Osman BaşmanBüyükelçi
9.07.1982-1.01.1986
Asaf İnhanBüyükelçi
24.01.1986-29.02.1988
Halit GüvenerBüyükelçi
29.02.1988-24.11.1990
Bedrettin TunabaşBüyükelçi
25.11.1990-18.05.1995
Süha NoyanBüyükelçi
31.05.1995-27.09.1996
İsmet BirselBüyükelçi
29.09.1996-1.10.1998
Ender AratBüyükelçi
16.10.1998-15.12.2002
Aydan KarahanBüyükelçi
7.04.2003-17.11.2004
Umur ApaydınBüyükelçi
30.11.2004-1.04.2008
 çzgeçmiş110-125.jpg)
Oya TuzcuoğluBüyükelçi
14.04.2008-1.07.2010

Hasan Kemal GürBüyükelçi
28.07.2010-4.11.2013

Şakir FakılıBüyükelçi
11.11.2013-1.01.2018

Ahmet Akif OKTAYBüyükelçi
1.01.2018-1.07.2022

Cavidan Gülşen Karanis EkşioğluBüyükelçi
1.07.2022-
Pazartesi - Cuma
(Konsolosluk Şubesi Müracaat Saatleri: 09:00-12:30)
Tatil Günleri 2025
1.01.2025 | 1.01.2025 | Yılbaşı |
15.03.2025 | 15.03.2025 | Macar Milli Günü |
30.03.2025 | 30.03.2025 | Ramazan Bayramı |
18.04.2025 | 21.04.2025 | Paskalya |
1.05.2025 | 2.05.2025 | İşçi Bayramı |
5.06.2025 | 5.06.2025 | Kurban Bayramı 1. gün |
9.06.2025 | 9.06.2025 | Dini Bayram |
20.08.2025 | 20.08.2025 | Macar Milli Günü |
23.10.2025 | 24.10.2025 | Macar Milli Günü/1956 Devrimi Bayramı |
29.10.2025 | 29.10.2025 | Cumhuriyet Bayramı |
1.11.2025 | 1.11.2025 | Azizler Günü |
24.12.2025 | 26.12.2025 | Noel Bayramı |
+ 90 312 292 29 29